Kadın

Şirin Tekeli hayatını kaybetti

13 Haziran 2017
Haber: Kaos GL

Feminist hareketin önde gelen isimlerinden aktivist, çevirmen, yazar Şirin Tekeli hayatını kaybetti.

                                                            Fotoğraf: 5Harfliler

Feminist aktivist, yazar, çevirmen Şirin Tekeli 73 yaşında hayatını kaybetti. Kadın Adayları Destekleme Derneği kurucularından, 1981’de YÖK’ün yürürlüğe girmesi üzerine üniversiteden istifa eden ve bir daha geri dönmeyen Tekeli 1989’da Kadın Eserleri Kütüphanesi ve Bilgi Merkezi Vakfı’nın kuruluş çalışmalarını başlatan isimlerdendi.

“Hiç kaybolmayacak iyilik ağaçları dikti”

Tekeli’nin ardından Kaos GL Derneği’nden Yasemin Öz şu satırları kaleme aldı:

“Kadınların eşitlik mücadelesinde hepimize çok yollar açan Şirin Tekeli hocamızı kaybettik. Kaybettik demek istemiyorum. Bu mücadeleyi sürdürüp onun mücadeleyle birlikte var olduğunu düşünmek istiyorum. Çünkü o hiç kaybolmayacak iyilik ağaçları dikti buradayken. Barışçıl mücadelesine, direncine, bilgeliğine, farklılıkları kucaklayan gönlüne, sakin ve tatlı diliyle yumuşak yumuşak anlattığı pes etmez siyasi duruşuna hayran olduğum, yoldaşı olmayı becerebilirsek minnet borcumuzu ödemek isteyeceğim çok özel bir ruhu uğurlayacağız. Topluma gözle göründüğünden çok büyük faydaları oldu. Çok fazla zaman geçiremedik. İsterdim ki beraber tartışmak, düşünmek daha çok kısmet olsun, kalbimiz ve zihnimiz aydınlığından daha çok yararlansın. Aklına ve kalbine danışmanın hep içimi ferahlattığı bilge kadın, senin gibi ruhlar çok gelmiyor buralara. O yüzden de gittiklerinde çok eksiliyoruz. Eminim başka yerlerde de başka güzel işlerin vardır şimdi. Gittiğin her yere ışığını götürürsün. Işıklar içinde ol. Zihnimizde bıraktığın ışıklar burada bizim yolculuğumuz bitene kadar kalacak. Yaktığın kıvılcımlar bizden sonra da herkesin kendi devrimleri olmaya devam edecek. Ben veda edemem pek. İçimi pek yakar. Sesini bir daha duyamayacak olmak yakıyor şu anda. Güle güle git. Ne diyeyim. Her şey için minnettarız.”

Şirin Tekeli hakkında

1944’te Ankara’da doğumludur. Lise öğrenimini Ankara Kız Lisesi’nde gören yazar, 1961-1963 arasında Paris’te Fransızca öğrendi ve hukuk fakültesine başlamıştır, daha sonra İsviçre’de Lozan Üniversitesi’ne geçmiştir. Siyaset Bilimi Anabilim Dalında öğrenim görmüştür. 1968-1981 yılları arasında İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi’nde asistanlık öğretim üyeliği yapmıştır. Doçentlik tezi kadınların siyasete katılımı üzerine karşılaştırmalı bir araştırma olan Tekeli’nin araştırması, 1982’de Birikim Yayınları tarafından basıldı (Kadınlar ve Siyasal-Toplumsal Hayat, Birikim, İstanbul).

1981’de YÖK’ün yürürlüğe girmesi üzerine üniversiteden istifa etmiş ve bir daha dönmemiştir. Kadın Hareketi’nin çeşitli etkinliklerine katılmıştır: Medeni Kanun değişikliği için “Dilekçe kampanyası”(1984), Dayağa karşı protesto yürüyüşü (1987), Kariye Şenliği (1987) gibi. 1989’da Kadın Eserleri Kütüphanesi ve Bilgi Merkezi Vakfı’nın kuruluş çalışmalarını başlatmıştır. 1996 yılına kadar Kütüphane’de gönüllü olarak çalışmış, kültür etkinliklerinin düzenlenmesinde (bülten, sergiler, konferanslar vb.) faal olmuştur.

1988’de Kadınlar İçin adlı makaleler derlemesini (Alan, İstanbul), 1990’da Meryem Koray ile birlikte yazdığı Kadınlarla İlgili Eşitlik Politikaları kitabını (TÜSES, İstanbul) yayımlanmıştır. Aynı yıl, Kadın Bakış Açısından Türkiye’de Kadınlar (İletişim, İstanbul) kitabını derledi. Bu kitap, 1995 ve 2010 yıllarında yeniden basıldı ve Almanca (1991) ve İngilizce (1995) baskıları da yapıldı.

1997 yılında KA-DER (Kadın Adayları Destekleme Derneği), Anakültür Kooperatifi ve Winpeace -Türk ve Yunan Kadınları Barış Girişimi’nin oluşumunda kurucu olarak yer aldı.

2011 yılına kadar, Fransızca ve İngilizce’den çoğu kadınlar ve demokrasi ile ilgili 25 kitap çevirdi. (Andrée Michel, Feminizm, Kadın Çevresi, 1984; Elisabeth Badinter, Biri Ötekidir, Afa, 1992; Halide Messaudi, Cezayir’de Kadın Olmak, Metis, 1996; Diane Scully (L. Aytek ile birlikte), Tecavüz, Metis, 1994; Germaine Tillion (N. Sirman ile birlikte), Harem ve Kuzenler, Metis 2006; Semih Vaner (der.), Yirmibirinci Yüzyıl Başında Türkiye, Kitapyayınevi 2009; Dejanirah Couto (der.), Harp ve Sulh Avrupa ve Osmanlılar, Kitapyayınevi, 2010 vb.)