İnsan Hakları / Sosyal Hizmet

Heteronormatif olmayan sosyal hizmet için: Eskişehir’de atölye

Çarşamba, 10 Nisan 2019

Af Örgütü, Eskişehir’de sosyal hizmet uzman ve adaylarıyla eğitim düzenledi: Heteronormatif olmayan bir sosyal hizmet için varsayma, dinle, kapsayıcı ol!

Uluslararası Af Örgütü Türkiye Şubesi, İnsan Hakları Eğitimi Programı kapsamında Eskişehir’de atölye düzenledi.

9 Nisan’da yapılan sosyal hizmet uzmanları ve adaylarına yönelik farkındalık eğitiminde Sosyal Hizmet Uzmanları Derneği’nden Ezgi Bilgin, Kaos GL Derneği’nden sosyal hizmet uzmanları Defne Işık ve Koray Arkadaş eğitmen olarak yer aldı.

Defne Işık, sunumuna cinsiyet çeşitliliğinin sadece kadın ve erkekten oluştuğunun varsayıldığı ikili cinsiyet düzeninin sınırlarından ve kendine bu düzende yer bulamayan insanları nasıl dışladığından söz ederek başladı.

Tek kadınlık ve tek erkeklik formunun var olamayacağını söyledi, Jamie McCartney’in “Muhteşem Vajina Duvarı” eserinden bahsetti.

İntersekslere zorunlu tıbbi müdahale!

Kabul gören vajina ve penis boyutlarına uymayan organlara müdahale edilerek bir cinsiyete uydurulması gibi uygulamalardan bahseden Işık, cinsel organın boyutuna göre müdahale edilecek aralığın belirlendiği Phall-o-meter’i anlattı. Bebeğin doğumunda alelade verilmiş kararla bebeğin vücuduna yapılan müdahalenin boyutlarını aktaran Işık, hangi aşamada müdahalenin gerçekten gerekli olduğundan, hangi aşamada ikili cinsiyet düzeni sistemine uydurmak için müdahale edildiğinden bahsetti. Bu esnada halihazırda tıp dünyasında bu konuya nasıl yaklaşıldığı ve uzmanlar olarak bu konuda nasıl çalışılması gerektiği da grupça tartışıldı.

Cinsel yönelim ve cinsiyet kimliğine ilişkin kavramlar

Tartışmanın ardından bir diğer konu olan atanmış cinsiyet, toplumsal cinsiyet kavramları konuşuldu. Bu kavramların toplumda nasıl şekillendiğinin, toplumdan topluma toplumsal cinsiyet normlarının nasıl değiştiğinin altı çizildi. Cinsel yönelim ve cinsiyet kimliği kavramları anlatıldıktan sonra LGBTİ+’lara yönelik ayrımcılık ideolojileri ve bunların anlamları tartışıldı.

Oturumun sonunda sıkça sorulan sorular konuşuldu ve sosyal hizmet boyutuna geçildi.

Heteronormatif olmayan sosyal hizmet

İkinci oturum Kaos GL Derneğinden sosyal hizmet uzmanı Koray Arkadaş’ın heteronormatif olmayan sosyal hizmet ve LGBTİ+’larla sosyal hizmet uygulamaları sunumu ile devam etti. Heteronormatif olmayan sosyal hizmet ile LGBTİ+’larla sosyal hizmetin tanımı, gerekliliği ve farkları grup halinde tartışıldı.

Heteronormatif olmayan sosyal hizmet bağlamında danışanlar herhangi bir beyanda bulunmadan doğuştan atanmış olan cinsiyetlerine göre danışanlara cinsiyet içeren herhangi bir ifade kullanılmaması gerektiğinden bahseden Arkadaş, cinsel yönelim ile ilgili de varsayımda bulunmanın oldukça yanlış olduğunu ifade etti. Bu ifadelerin ve varsayımların danışanların güvenini sarsabileceğini, açılmalarını engelleyebileceğini paylaştı.

Arkadaş, cinsellikle, cinsel sağlıkla ilgili danışmanlık sağlarken yalnızca heteroseksüel cinsellikten ve cinsel sağlıktan bahsetmemenin, cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlar hakkında danışmanlık sağlarken aynı cinsiyetten kişilerin cinsellikleri hakkında bilgi sahibi olmanın önemine değindi.

Danışanlarla çalışırken neye dikkat etmeli?

LGBTİ+’larla sosyal hizmet uygulamalarında sosyal isim olgusuna dikkat çeken Arkadaş, LGBTİ+’ların kimliklerinde yazan ismin cinsiyet içerebileceğini, kimlik isminin maruz bırakılan istismarı, şiddeti anımsatabileceğini ve güvenlik gerekçesiyle LGBTİ+’ların kimlik isimlerini paylaşmak istemeyebildiklerini belirtti. Özellikle LGBTİ+ olarak açılan danışanlara açıldıktan sonraki ilk görüşmede sosyal isim kullanıp kullanmadığının sorulması gerektiğini aktardı. Arkadaş, cinsel yönelimlerin ve cinsiyet kimliklerinin akışkan olabileceğini ve kişilerin cinsel yönelimlerini ve cinsiyet kimliklerini farklı zamanlarda keşfedebileceğini söyledi.

LGBTİ+’ların kendilerine özgü ihtiyaçlarına değinen Arkadaş, en az bu ihtiyaçlar kadar LGBTİ+’ları yalnızca LGBTİ+ kimlikleri ile değerlendirmenin sosyal hizmet uygulamasını eksik bırakacağını, kişilerin hayatlarında birçok farklı kimliklere ve rollere sahip olabileceğinin unutulmaması gerektiğini anlattı. LGBTİ+’ların en çok maruz bırakıldıkları hak ihlalleri konuşulduktan sonra soru cevaplar ve tartışmalar ile oturum sonlandı.